ANKA-3 İnsansız Savaş Uçağı (MİUS)

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen delta kanatlı, jet motorlu, Muharip İnsansız Savaş Uçağı ANKA-3 (MİUS)’un görüntüleri paylaşıldı. İlk kez 18 Mart 2023 tarihinde hangardan çıkartılan ANKA-3’ün 2023 Nisan gibi motor çalıştırarak taksiye başladı ve yıl sonunda da ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ANKA-III, Türkiye’nin insansız savaş uçağı konseptinde attığı en önemli adımlardan biri olarak değerlendirilen yeni nesil bir hava platformudur. Jet motorlu ve “uçan kanat” tasarımına sahip olan bu insansız muharip hava aracı, klasik gövde-kuyruk düzenine sahip birçok İHA’dan farklı olarak düşük radar görünürlüğü, yüksek hız ve gelişmiş görev kabiliyetlerini aynı platformda birleştirmeyi amaçlar.

ANKA insansız hava aracı platformu üzerinden geliştirilen ANKA-3 jet motorlu İHA’nın, kuyruk tasarımında herhangi bir  yatay ve dikey stabilize bulunmaması, silah istasyonun gövde içinde barındırması sayesinde düşük radar izine sahip olacağı değerlendirmektedir. Yaklaşık 0.7 mach (800 km/s) hıza ve 7.5 tona varan kalkış ağırlığına, kanat altı silah istasyonlarıyla yüksek yük taşıma kapasitesine sahip olan ANKA-3, Türkiye’nin yeni nesil insansız hava araçlarında geldiği yeri göstermesi açısından oldukça önemli bir yere sahip olacak.

ANKA-3 ile keşif, gözetleme ve istihbarat toplanması, milli mühimmatlarla havadan karaya taarruz, hava-hava mühimmatları ile de düşman helikopter, uçak ve İHA’larını avlaması, düşük radar iziyle (stealth ucav) düşman radar ve hava savunma sistemlerinin etkisiz hale getirilmesi görevlerinde yer alabilecektir.

ANKA-3 MİUS Özellikleri:

• Uzunluk: Yaklaşık 8,9 m
• Kanat açıklığı: Yaklaşık 13,1 m
• Yükseklik: Yaklaşık 2,6 m
• Jet Motorlu
• 7,5 ton Ağırlığında
• 0.7 Mach (800 km/s) Hızında
• Düşük Radar İzine Sahip
• Hava-Yer, Hava Hava Görevleri İcra Edebilme

Anka 3 Teknik Özellikleri:

• Anka ve Anka II SİHA ile Ortak Aviyonik mimari ve YKİ (Yer Kontrol İstasyonu)
• Düşük Radar Görünürlüğü (Stealth)
• Yüksek Hızda İntikal
• Yüksek Faydalı Yük Kapasitesi
• LoS/BLOS (Uydu Kontrolü)
• Max. Kalkış Ağırlığı: 7.250 kg
• Faydalı Yük Kapasitesi: 1.600kg
• Servis İrtifası: 40.000 ft
• Azami Uçuş irtifası: yaklaşık 44.000 ft
• Görev Yarıçapı: 1.075 km (hava-hava) 750 km (hava-yer)
• Motor: Turbofan jet motoru (yaklaşık 5.500 lbf itki))
• Havada Kalış: 10 saat @ 30kf
• Seyir Hızı: 250kts/0.42Mach @ 30kf
• Azami Hız: 425kts/0.7Mach @ 30kf
• Dahili silah istasyonu: 2 adet (her biri yaklaşık 650 kg)
• Harici silah istasyonu: toplam 5 adet

Türkiye’nin ilk dikey kuyruksuz turbofan motorlu insansız hava aracı (İHA) olan ANKA 3, 2023 Nisan ayında ilk kez motor çalıştırdı ve ilk uçuşunu 28 Aralık 2023 tarihinde başarıyla gerçekleştirdi. İlk uçuş sırasında yaklaşık 1 saat 10 dakika havada kalan platform, 8 bin feet irtifaya ulaşan ve 150 knot hıza çıkarak temel uçuş karakteristiklerini başarıyla göstermiştir. Sonraki süreçte mühimmatlı testler, otonom uçuş denemeleri ve farklı görev senaryolarına yönelik çalışmalar hız kazanmıştır.

Genel Özellikleri

• Uçan kanat (tailless) aerodinamik tasarım
• Düşük radar görünürlüğü sağlayan gövde yapısı
• Dahili silah istasyonları sayesinde stealth uyumlu mühimmat taşıma
• Uydu ve görüş hattı üzerinden veri bağlantısı (BLOS/LOS)
• Elektro-optik ve kızılötesi sensör sistemleri
• Otonom görev planlama ve yapay zekâ destekli kontrol sistemleri
• Keşif, gözetleme, elektronik harp ve hassas taarruz görevleri
• Ağ merkezli harp konseptine uygun veri paylaşım altyapısı
• İnsanlı savaş uçaklarıyla koordineli görev yapabilme potansiyeli
• Yüksek faydalı yük kapasitesi ve modüler görev ekipmanları

ANKA-3 projesi, TUSAŞ mühendisleri tarafından yoğun bir Ar-Ge sürecinin ardından ortaya çıkarılmıştır. Platformun geliştirme sürecinde yapay zekâ destekli modelleme, gelişmiş simülasyon sistemleri ve modern uçuş kontrol teknolojileri kullanılmıştır. İlk kez kamuoyunun karşısına çıktığında sahip olduğu kuyruksuz gövde tasarımı ve dahili silah istasyonları nedeniyle büyük ilgi gören ANKA-3, modern savaş doktrinlerinde önemli yer tutan düşük görünürlük konseptini insansız platformlara taşımaktadır. Özellikle hava savunma sistemlerinin yoğun olduğu bölgelerde görev yapabilecek şekilde tasarlanan bu yapı, radar kesit alanını azaltarak düşman unsurlarına karşı daha avantajlı bir operasyon kabiliyeti sunmaktadır.

ANKA-3’ün geliştirilmesindeki temel amaçlardan biri, insanlı savaş uçaklarının girmesinin riskli olduğu bölgelerde operasyon icra edebilecek yüksek kabiliyetli bir insansız sistem oluşturmaktır. Bu nedenle platform; keşif, gözetleme, elektronik harp, hedef tespiti, hassas taarruz ve derin saldırı görevleri gibi çok geniş bir görev yelpazesi için planlanmıştır. Gövde içerisine yerleştirilen silah istasyonları sayesinde mühimmatlarını dışarıda taşımadan görev yapabilmesi, hem radar görünürlüğünü azaltmakta hem de aerodinamik avantaj sağlamaktadır. Ayrıca yüksek sürati sayesinde klasik pervaneli İHA’lara göre hedef bölgeye çok daha kısa sürede ulaşabilmektedir.

Yeni nesil İHA sistemi olan ANKA III, keşif, gözetleme ve istihbarat, farklı hava-yer mühimmatları ile taarruz, hava-hava mühimmatları ile düşman helikopter, pervaneli uçak, İHA’larına angaje olarak av taraması, düşman RF yayımı yapan radar ve hava savunma sistemlerini etkisiz hale getirme, hava ve karada dost kuvvetlere himaye, sinyal ve haberleşme istihbarat, elektronik harp, diğer dost unsurlarla beraber operasyon ve haberleşme rölesi gibi bir çok görevi yerine getirebilecek.

ANKA III hem dahili silah istasyonlarında hem de harici istasyonlarında geniş bir yerli mühimmat ailesiyle görev yapmasının planlandığı görülmektedir. Özellikle düşük görünürlük kabiliyetini koruyabilmek için kritik görevlerde mühimmatların gövde içerisinde taşınması hedeflenmektedir.

Bugüne kadar kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda ANKA-3’ün taşıyabileceği veya entegrasyonu planlanan mühimmatlar şunlardır:

• TOLUN
  Mini akıllı bomba sınıfındaki TOLUN, ANKA-3’ün dahili silah istasyonundan bırakılarak test edilmiştir. Beton delici özelliği sayesinde korugan, hangar ve güçlendirilmiş hedeflere karşı kullanılabilmektedir.
• TEBER
  MK serisi genel maksat bombalarını hassas güdümlü mühimmata dönüştüren sistemdir. Sabit ve hareketli hedeflere karşı kullanılabilir.
• LGK
  Serbest düşüş bombalarına hassas vuruş kabiliyeti kazandırır. Özellikle düşük maliyetli hassas taarruz görevlerinde önemlidir.
• KGK
  Mühimmatın menzilini ciddi şekilde artıran süzülme kitidir. Uzun mesafeden hedef vurulmasına olanak tanır.
• SOM
  Türkiye’nin geliştirdiği hava-launched seyir füzelerinden biridir. Yüksek değerli hedeflere karşı kullanılmaktadır. ANKA-3’ün ilerleyen aşamalarda SOM ailesiyle entegrasyonu beklenmektedir.
• MAM-L
  Hafif zırhlı araçlar, personel ve hassas hedefler için geliştirilen mühimmat, düşük ağırlığı sayesinde İHA platformlarında sık kullanılmaktadır.
• MAM-T
  Daha yüksek tahrip gücü ve menzil sunan gelişmiş mühimmat türüdür.
• Bozok
  Düşük yan hasarlı operasyonlarda etkili olması amaçlanan hafif mühimmattır.
• Gökdoğan
  ANKA-3’ün gelecekte hava-hava görevleri için değerlendirilmesi halinde entegrasyonu gündeme gelebilecek milli füzelerdendir.
• Bozdoğan
  Yakın hava muharebesi için geliştirilen milli füzedir. İnsansız savaş uçaklarında kullanım ihtimali üzerinde çalışmalar yapılmaktadır.
• Süper Şimşek
  Savaş ortamında hava savunma sistemlerini aldatma ve baskılama amaçlarıyla kullanılabilmektedir. Ayrıca elektronik harp kabiliyetine de sahip bir taktik İHA olarak görev alabilmektedir. 

ANKA-3’ün en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca kara hedeflerine saldırı yapan klasik bir taarruz İHA’sı olmaktan öte; elektronik harp, SEAD/DEAD (hava savunma bastırma ve imha), derin taarruz ve hatta sınırlı hava-hava görevleri için çok rollü bir platform olarak düşünülmesidir. Bu nedenle ilerleyen süreçte farklı füze ve akıllı mühimmat entegrasyonlarının yapılması beklenmektedir.

2024-2025 yıllarında kritik testleri başarıyla tamamlayan Anka-3, otopilot testleri, silah entegrasyonları ve canlı atış denemeleriyle olgunlaştı. 2026 itibarıyla kritik tasarım incelemesi (CDR) tamamlandı, konfigürasyon donduruldu ve seri üretim hazırlıkları başladı. Türk Hava Kuvvetleri’nin 2026’da 50’den fazla Anka-3 siparişi vermesi bekleniyor. İki yeni prototip de üretim aşamasında.